01

Co to jest analityka danych w HR?

Analityka danych w HR to wykorzystanie danych kadrowych, płacowych i rekrutacyjnych do decyzji o ludziach. Zamiast "mam wrażenie, że z magazynu odchodzi coraz więcej osób" dostajesz liczbę: w tym roku odeszło 23% załogi magazynu, rok temu 14%, a połowa odejść przypada na pierwsze trzy miesiące pracy.

Większość firm potrzebuje dwóch rzeczy: wiedzieć, co się dzieje (ile osób odchodzi, skąd, po jakim czasie), i rozumieć dlaczego (płaca, przełożony, grafik, dojazd). Prognozy odejść dla pojedynczych osób są trudniejsze, dają mniej, niż obiecują dostawcy, i budzą najwięcej wątpliwości prawnych.

02

Jakie wskaźniki HR mierzyć na początek?

Pięć: rotację, czas rekrutacji, absencję, lukę płacową i pozycję płac wobec rynku. Trzy pierwsze da się policzyć w arkuszu raz na kwartał. Dwa ostatnie wymagają przygotowania, o którym piszemy niżej.

Pięć wskaźników

Wskaźnik, wzór i punkt odniesienia

Pięć podstawowych wskaźników HR: sposób liczenia i publiczne punkty odniesienia
WskaźnikJak liczyćPunkt odniesienia
Rotacja pracownikówOdejścia w okresie podzielone przez średnie zatrudnienie, razy 100. Osobno odejścia z inicjatywy pracownika i firmy, osobno pracownicy agencyjniWłasna historia i różnice między działami. Wskaźniki z innych branż mało mówią
Czas rekrutacjiLiczba dni od aplikacji do zatrudnienia, osobno dla grup stanowisk33 dni: średnia dla wszystkich stanowisk z 127 tys. rekrutacji w ponad 2500 firmach (eRecruiter, II półrocze 2025)
Absencja chorobowaDni zwolnień podzielone przez dni, w których pracownicy mieli pracować, razy 100. W liczniku i mianowniku ten sam rodzaj dniWłasna historia. ZUS podaje długość zwolnień, nie wskaźnik: przeciętne zwolnienie z powodu choroby własnej trwało w 2025 r. 10,82 dnia
Luka płacowaRóżnica między średnią stawką godzinową brutto mężczyzn i kobiet podzielona przez stawkę mężczyzn, razy 100. To samo dla medianyPolska 4,0%, Unia Europejska 11,1% (Eurostat, 2024, cała gospodarka, wskaźnik nieskorygowany)
Pozycja wobec rynkuPłaca na stanowisku podzielona przez środek rynkowych widełek dla tego stanowiska1,0 oznacza poziom rynku. Poniżej 0,9 rośnie ryzyko odejść
Luka płacowa jednej firmy zależy głównie od tego, kto pracuje na hali, a kto w biurze, dlatego wynik dla całego kraju jest tylko tłem. Próg 0,9 przy pozycji wobec rynku to nasza wskazówka, nie norma.

Sama liczba dla całej firmy niewiele daje. Rotacja 15% może znaczyć, że wszędzie jest spokojnie, albo że w jednym dziale wymieniła się połowa ludzi. Dlatego każdy wskaźnik od razu rozbij na działy i staż pracy, a na przełożonych tam, gdzie zespół liczy co najmniej kilkanaście osób.

Uwaga na małe grupy. W zespole ośmiu osób jedno odejście to 12,5% rotacji. Taka liczba wygląda groźnie, a jest przypadkiem.

03

Skąd brać dane do analityki HR?

Z czterech miejsc w firmie i z rynku pracy.

  • System kadrowo-płacowy. Zatrudnienia, odejścia, stanowiska, wynagrodzenia, staż.
  • System rekrutacyjny. Daty aplikacji, etapy, źródła kandydatów, odrzucone oferty.
  • Ewidencja czasu pracy. Absencje, nadgodziny, grafiki.
  • Ankiety i rozmowy końcowe. Powody odejść, zapisane w tej samej formie dla wszystkich.

Z rynku potrzebujesz przede wszystkim informacji o płacach i o tym, kto rekrutuje na te same stanowiska. Raporty płacowe pokazują, ile ludzie zarabiają, ale z opóźnieniem. Ogłoszenia o pracę pokazują, ile firmy proponują dziś nowej osobie, a to nie to samo, co płace obecnych pracowników. Jak połączyć oba źródła, opisaliśmy w tekście Raport Sedlak czy dane z ogłoszeń.

Dane o proponowanych wynagrodzeniach i wymaganiach z ogłoszeń dostarczamy na zamówienie, dla wybranych stanowisk i miast, w pliku, który da się zestawić z siatką płac w firmie.

04

Co przepisy mówią o danych płacowych?

Dyrektywa (UE) 2023/970 o przejrzystości wynagrodzeń każe większym pracodawcom regularnie liczyć i raportować lukę płacową. Termin wdrożenia minął 7 czerwca 2026 r. W Polsce obowiązuje na razie część przepisów: nowelizacja Kodeksu pracy z 4 czerwca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 807), która weszła w życie 24 grudnia 2025 r. Ustawa wdrażająca raportowanie jest w rządowym wykazie prac jako projekt UC127 i do 20 listopada 2026 r. nie trafiła do Sejmu.

Dyrektywa 2023/970

Kto i kiedy raportuje lukę płacową

Terminy pierwszych raportów o luce płacowej według dyrektywy (UE) 2023/970
Wielkość pracodawcyPierwszy raportKolejne
Od 250 pracownikówDo 7 czerwca 2027 r.Co roku
Od 150 do 249 pracownikówDo 7 czerwca 2027 r.Co trzy lata
Od 100 do 149 pracownikówDo 7 czerwca 2031 r.Co trzy lata
Źródło: art. 9 dyrektywy (UE) 2023/970. Pierwszy raport dotyczy poprzedniego roku kalendarzowego, czyli płac za 2026 r. Polska ustawa może określić szczegóły inaczej, w granicach dyrektywy.

Raport to nie jedna liczba. Art. 9 wymienia siedem pozycji: lukę płacową, lukę w składnikach zmiennych, obie także jako medianę, odsetek kobiet i mężczyzn dostających składniki zmienne, udział kobiet i mężczyzn w każdym kwartylu płac oraz lukę w podziale na kategorie pracowników.

Ważny jest próg 5%. Jeśli raport pokaże różnicę co najmniej 5% w którejkolwiek kategorii pracowników, pracodawca nie uzasadni jej obiektywnymi kryteriami i nie usunie w ciągu sześciu miesięcy, musi przeprowadzić wspólną ocenę wynagrodzeń z przedstawicielami pracowników (art. 10).

Naszym zdaniem nie warto czekać na polską ustawę. Lukę płacową w kategoriach pracowników da się policzyć bez niej, a najtrudniejsza część, czyli przypisanie stanowisk do kategorii pracy o jednakowej wartości, zajmuje miesiące. Piszemy o tym w tekście o klasyfikacji stanowisk.

05

Czego nie wolno robić z danymi pracowników?

Nie wolno zostawiać ważnych decyzji o ludziach samemu algorytmowi ani zbierać danych, do których pracodawca nie ma prawa. Cztery granice:

  • Decyzje wyłącznie automatyczne. Według art. 22 ust. 1 RODO osoba ma prawo nie podlegać decyzji, która opiera się wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu, i istotnie na nią wpływa. Zwolnienie albo odrzucenie kandydata przez sam system pod to podpada.
  • Profilowanie. Definicja profilowania w RODO wprost wymienia analizę i prognozę efektów pracy. Ocena pracowników przez model jest więc profilowaniem i trzeba o niej poinformować.
  • Historia zarobków. Kodeks pracy (art. 22¹) nie pozwala żądać od kandydata informacji o wynagrodzeniu w obecnej i poprzednich pracach.
  • Narzędzia AI. AI Act zalicza do systemów wysokiego ryzyka narzędzia do rekrutacji, oceny kandydatów, decyzji o awansach i zwolnieniach oraz monitorowania wydajności. Obowiązki dla takich systemów mają być stosowane od 2 grudnia 2027 r. Pierwotny termin, 2 sierpnia 2026 r., przesunęło rozporządzenie (UE) 2026/1744.

W praktyce: analizuj grupy, a nie pojedyncze osoby, nie pokazuj wyników dla zespołów mniejszych niż kilkanaście osób i zostaw decyzję człowiekowi. To ogólne omówienie, nie porada prawna.

06

Od czego zacząć analitykę w HR?

Od jednego pytania, na które zarząd chce odpowiedzi, na przykład: dlaczego odchodzą ludzie z magazynu.

  1. Zapisz pytanie i decyzję, która od niego zależy: podwyżka, zmiana grafiku, inny sposób wdrażania nowych osób.
  2. Policz pięć wskaźników za ostatnie cztery kwartały w arkuszu.
  3. Rozbij je na działy i staż. Tu zwykle widać odpowiedź.
  4. Sprawdź płace wobec rynku dla stanowisk, z których odchodzi najwięcej osób.
  5. Powtarzaj co kwartał w tej samej formie, żeby było widać zmianę.

Firma, w której pracuje 30 osób, nie potrzebuje do tego systemu ani analityka. Wystarczy arkusz i rozmowa z każdym, kto odchodzi. Osobne narzędzie zaczyna się opłacać przy kilkuset pracownikach i kilku lokalizacjach.

Źródła i zastrzeżenia
  • ZUS, raport "Absencja chorobowa w 2025 roku". Eurostat, zbiór sdg_05_20 (luka płacowa nieskorygowana, dane za 2024 r., dla UE wstępne, aktualizacja 27.10.2026).
  • eRecruiter, raport "Rekrutacyjne KPI" za II półrocze 2025 r., omówienie w serwisie Infor z 12.04.2026.
  • Dyrektywa (UE) 2023/970 z 10 maja 2023 r.: art. 9, 10 i 34. Ustawa z 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy (Dz.U. 2025 poz. 807). Projekt UC127: wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów i Rządowe Centrum Legislacji, stan na 20.11.2026.
  • Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO): art. 4 pkt 4 i art. 22 ust. 1. Kodeks pracy: art. 22(1). Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act): załącznik III pkt 4; rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmieniające terminy stosowania.
  • Przykłady liczbowe w tekście (rotacja w magazynie, zespół ośmiu osób) są ilustracją.